Zijn jullie nog geliefden die samen kinderen opvoeden, of zijn jullie vooral ouders geworden die daarnaast ook een relatie proberen te hebben? 

Jullie vormen samen een gezin en zijn fantastische ouders. Maar hoe zit het met jullie relatie als partners? Wat is precies het verschil? En waarom is dat voor zoveel stellen een uitdaging? 

Veel ouders zetten hun kinderen op één. Het voelt vanzelfsprekend, want kinderen hebben je nodig en krijgen daarom je tijd, energie en aandacht. Maar wat gebeurt er met jullie als partners als alles om de kinderen draait? En wat betekent het voor het hele gezin als de partnerrelatie ergens onderaan de prioriteitenlijst bungelt? 

Vanuit systemisch perspectief hebben zowel de partnerrelatie als de kinderen een eigen plek binnen het gezinssysteem. De ordening maakt een groot verschil in de dynamiek van de relatie als liefdespartners én in het gezin. Merk je dat jullie meer ‘team ouders‘ zijn dan partners en wil je dit anders? Je kunt dit zelf veranderen door je eigen plek als partner weer in te nemen. Vaak ontstaat er ruimte voor je partner om hetzelfde te doen en dat werkt door in het hele gezin. 

Een gezin is een systeem: een geheel van mensen die met elkaar verbonden zijn. Wat de één doet of voelt, heeft (vaak onbewust) invloed op de ander. Het systemisch werk kijkt naar wat een gezin nodig heeft om gezond te functioneren. Er werken drie onzichtbare principes, die ook wel de ‘ordeningen van de liefde’ worden genoemd. Klopt het, dan kan de liefde vrij stromen. Het zijn: 

Binding – iedereen hoort erbij en heeft het recht om erbij te horen 

Ordening – iedereen heeft zijn of haar EIGEN plek in het geheel en wat er eerder was, gaat voor 

Balans in geven en nemen – wat iedereen aan elkaar geeft en van elkaar ontvangt, blijft in evenwicht 

Wordt hier niet naar gehandeld, dan raakt het systeem uit evenwicht en ontstaan er ‘verstrikkingen’. Iemand verlaat dan zijn of haar eigen plek en neemt iets op zich wat bij een ander hoort. Dat gebeurt bijna altijd uit liefde en loyaliteit, vaak zonder dat je het doorhebt. 

In een gezin met kinderen lopen twee verbindingen door elkaar heen. Als partners staan jullie naast elkaar, als gelijken in een horizontale relatie. Jullie hebben elkaar gekozen en kunnen elkaar elke dag opnieuw kiezen. Het is een relatie van intimiteit en wederkerigheid en dat maakt het kwetsbaar: als de aansluiting verdwijnt, emotioneel of lichamelijk, dan wankelt de relatie. 

Als ouders geven jullie je kinderen het leven en dragen jullie de zorg voor hen. Jullie geven en zij ontvangen. Het is een verticale relatie waar de binding altijd blijft bestaan. Ouder(s) ben je je hele leven, ook als je als partners uit elkaar gaat.  

Het zijn twee verbindingen met elk een eigen plek en een eigen taak. De ouderrol draait om het gezin: zorgen, beschermen, opvoeden en verantwoordelijkheid nemen. De partnerrol draait om jullie relatie: aandacht, aantrekkingskracht, intimiteit en elkaar blijven zien. Beide plekken zijn nodig en geen van beide kan de ander vervangen. 

De relatie als partners was er als eerste en daarna het gezin. De relatie tussen jullie is de oorsprong van het familiesysteem en daarom gaat dit vóór de relatie als ouders. Binnen het gezin komen de ouders voor de kinderen en de oudere kinderen voor de jongere. Die volgorde in de tijd zegt niets over wie belangrijker is. Als mens zijn kinderen gelijkwaardig aan hun ouders met een andere rol en andere verantwoordelijkheden. 

Dit klinkt misschien alsof je kind op de tweede plek komt. Toch vraag ik je: wat geeft een kind meer rust dan ouders die stevig naast elkaar staan? Een kind voelt zich het veiligst als het merkt: mijn ouders hebben het goed samen, ik hoef niet voor hen te zorgen. Staat iedereen op zijn eigen plek, dan ontstaat er rust in het hele gezin.  

Vaak merken kinderen wel dat er afstand is tussen hun ouders. Sommigen gaan die leegte (onbewust) opvullen. Ze troosten, bemiddelen of worden de vertrouweling van een van beide ouders. Een kind doet dit uit liefde en loyaliteit, want het wil zijn ouders helpen. Daarmee komt het op de partnerplek terecht en die is te zwaar voor een kind. In het systemisch werk heet dit parentificatie: het kind draagt wat bij de volwassenen hoort. 

Hier zit misschien wel het grootste verschil tussen de twee relaties. Ouders geven wat ze zijn en kunnen geven. De kinderen nemen wat ze krijgen en geven het later door aan hún kinderen, niet terug aan de ouder. Kinderen hebben niet het recht om van de ouders iets te eisen. Ze moeten hun ouders nemen zoals ze zijn. 

Tussen partners is er een balans van geven en nemen. Daar geef én ontvang je ongeveer evenveel. Het gaat over zien en gezien worden en je aan elkaar laat merken dat je om elkaar geeft. 

Geven is vaak makkelijker dan ontvangen, want je voelt je een beetje schuldig. Toch houdt dat lichte schuldgevoel de liefde in beweging: jij geeft, je partner geeft iets terug, het liefste iets meer en zo blijft de uitwisseling groeien. Vaak geeft ieder wat hij of zij zelf het liefst ontvangt en komt het daardoor niet altijd aan bij de ander.   

Als partners zijn jullie gelijkwaardig en jullie ontmoeten elkaar op een andere manier dan als vader en moeder. Voor je partner ben je haar man of zijn vrouw. Daar draait het om verlangen, aantrekking en uitwisseling tussen twee energieën: het mannelijke en het vrouwelijke. 

Het mannelijke staat voor denken, doen en autonomie. Het geeft richting, helderheid, daadkracht en bescherming en heeft waardering en vertrouwen nodig. Het vrouwelijke staat voor vertragen, voelen en verbinden. Het brengt intuïtie, zachtheid, warmte en overgave en heeft aandacht en veiligheid nodig. Partners die deze uitwisseling gezond toepassen, creëren samen een ‘vonk’: een magnetische aantrekkingskracht. Hier ontstaat emotionele diepgang met chemie, speelsheid, luchtigheid en ruimte voor passie en seksuele intimiteit in hun liefdesrelatie. 

Wat als je alleen nog ouders samen bent? De zorgende en sturende rol van het ouderschap schuift door naar jullie relatie als partners en er ontstaat een ouder-kind dynamiek. Zij gaat steeds meer regelen en corrigeren en wordt de ouder. Hij stopt met zelf richting geven en wordt het kind (of juist andersom!). Als partners voelen jullie je door deze verhouding niet meer tot elkaar aangetrokken. Naar een ouder of een kind voel je geen verlangen en wie de ander gaat opvoeden, laat geen ruimte over voor de dynamiek tussen man en vrouw. Zo raken geven en ontvangen geblokkeerd en komt de ‘vonk’ niet meer tot leven. 

Het goede nieuws is dat dit weer in beweging kan komen. Als jullie elkaar weer ontmoeten als gelijken op de partner-plek. Jij brengt wat jij als man of vrouw te geven hebt en je ontvangt wat de ander jou geeft. Zo groeit de verbinding tussen jullie als partners. 

Wil jij samen kijken naar de dynamiek in jullie relatie en gezin? Onderzoeken wat je plek is? Begrijpen wat er gebeurt en ontdekken wat je kunt doen? Voel je welkom om contact op te nemen.